İyi İnsanların Bile Değişebileceğini Anlatan Stanford Hapishane Deneyi

İyi İnsanların Bile Değişebileceğini Anlatan Stanford Hapishane Deneyi
İyi İnsanların Bile Değişebileceğini Anlatan Stanford Hapishane Deneyi

Sosyal psikoloji denildiği zaman aklımıza gelen ilk şey sosyal deneyler olur. Şimdiye kadar birçok başarılı veya başarısız sosyal deney yapılmıştır. Fakat bir tanesi diğer deneylerden daha çok konuşulmuş, daha fazla olay olmuştur. Bu deneyin adı Stanford Hapishane Deneyi.

İyi İnsanların Bile Değişebileceğini Anlatan Stanford Hapishane Deneyi
İyi İnsanların Bile Değişebileceğini Anlatan Stanford Hapishane Deneyi

Stanford Üniversitesi’nde sosyal psikolog olan Philip Zimbardo bu deneyi 1971 yılında yapmıştır. Deney üniversitenin bodrum katına kurdukları sahte hapishane düzeneği ile iki hafta sürmesi planlanmış ve bunun için gönüllü 24 erkek öğrenci seçilmiştir. Öğrenciler bu deney ile ilgili bilgilendirilmişti.

İyi İnsanların Bile Değişebileceğini Anlatan Stanford Hapishane Deneyi
İyi İnsanların Bile Değişebileceğini Anlatan Stanford Hapishane Deneyi

Mahkum ve gardiyan olarak ayrılan öğrenciler, deney başladığı  andan itibaren rollerine girmişlerdi. Gardiyanlara mahkumlara söz geçirmek için sert davranabilme izni verilmişken mahkumlar gardiyanların emirlerini dinlemek zorundaydı. Saatler geçtikçe gardiyan rolünü üstlenenler kendilerini rollerine kaptırdılar ve mahkumları korkutmaya başladılar.

İyi İnsanların Bile Değişebileceğini Anlatan Stanford Hapishane Deneyi
İyi İnsanların Bile Değişebileceğini Anlatan Stanford Hapishane Deneyi

Roller yavaş yavaş o rolü üstlenenleri etkisi altına almaya başlamıştı. Bu durumdan Zimbardo’nun deneyinin aslında amacına ulaştığını anlayabilmemiz de mümkün. İki hafta sürmesi planlanan deney, altıncı günde sona erdirildi. Çünkü, kimlikler sahte olsa da duygular gerçekti ve bu kimlikler onları yavaşça değiştirmişti. O zaman şu soruyu sorabiliriz: Kötülük içten gelen bir şey mi yoksa güçlerle mi alakalı?

Yorum yapın

casino siteleri - superbetin - 1xbet